Pitong Libong Pulo: Binigkis ng Iisang Wika

This is my official entry for Pinoy Blogosphere’s Wika 2007 Writing Project with the theme “Maraming Wika, Matatag na Bansa”.Original Entry at http://micamyx.i.ph/blogs/micamyx/2007/08/17/pitong-libong-pulo-binigkis-ng-iisang-wika/
———————————–

Isa sa mga katangi-tanging impormasyon ukol sa Perlas ng Silanganan ay ang pagkakaroon nito ng mahigit kumulang pitong libong pulo na nahahati sa iba’t ibang rehiyon at ang pagkakaroon ng bawat lalawigan ng kani-kanyang dialekto.

Noong ako’y nasa elementarya pa lamang, pinagdiriwang naming sa eskwelahan ang Buwan ng Wikang Filipino at ito na rin ang nagsisilbing pagbibigay-pugay ng mga estudyante sa kaarawan ng Ama ng Wikang Pambansa na si Presidente Manuel L. Quezon. Siya ang dapat natin pasalamatan kung bakit meron tayong isang wika na ating ginagamit upang makihalubilo sa kapwa natin Pilipino. Sa buwan na ito natin pinagyayaman ang ating kaalaman tungkol sa ating kasaysayan at nauuuso din ang mga iba’t ibang patimpalak kung saan natin maipapakita ang ating tunay na kinagisnan ng ating mga ninuno.

Napagdebatihan din naming minsan sa aming klase kung isa nga bang hadlang ang dami ng dialekto ng ating bansa sa pagkakaroon ng pagkakaisa sa ating bansa?

Kung ikaw ay isang taong dayuhan sa isang probinsya, malalaman mo ang pagkakaiba ng bawat taong naninirahan dito. Ang mga ilokano ay kilala sa pagiging matipid at pagiging masinop nito. Ang kanilang boses ay karaniwa’y malumanay ngunit parang mga reyna ng kidlat kung magalit. Ang mga batangueno naman ay tunay na malalakas na kitang-kita rin sa kanilang pananalita at sa mga produkto kung saan sila kilala. Ang mga taga-Pangasinan ay likas na masiyahin at matulungin ngunit iba kung ito’y masaktan. Ang dialekto ay sumasalamin din sa isang lugar.

Isa sa mga nagiging problema ng mga Pilipinong lumaki sa iba’t ibang probinsya ay nagkakaroon din ng mga hindi pagkakaunawaan dahil may mga salitang parehong nasa kanilang diksyonaryo ngunit magkakaiba ang kahulugan. Halimbawa na lamang ang salitang “Utot”. Sa mga sanay gumamit ng tagalog, ito ay ang hangin na lumalabas sa isang parte ng ating katawan na may kakaibang amoy. Sa mga ilokano, ito ay nangangahulugang daga. Basahin ang sumusunod na pangyayari:

Tagalog: Ang baho ng utot!

Ilocano: Utot? Nasaan ang utot?

Tagalog: Syempre hindi ito makikita

Ilocano: Bakit naman hindi yun makikita?

Tagalog: Kasi nasa hangin na

Ilocano: Ewan ko sayo niloloko mo ako!

Kahit ang salitang “bao” ay maaaring makapagumpisa ng hindi pagkakaintindihan. Sa tagalog, ito ay galing sa buko na ginagawang palaman. Sa mga Pangasinense, may halo na itong kabastusan.

Hindi lang sa pagkakatugma ng mga salita na magkaiba ang kahulugan tayo nagkakaproblema. Ang punto ay isa rin sa nakikitang problema. Tila hindi mo malaman kung galit nga ba o nagpapaliwanag lang ang isang tao tulad na lamang noong ako’y napunta sa isang lalawigan. Akala ko pinapagalitan ako noong jeepney driver yun pala likas na malalakas ang mga boses ng mga taga-roon.

Ang ilan sa ating mga kababayan na lumaki sa marangyang buhay ay sinasanay ng kanilang mga magulang na gumamit na lamang ng wikang ingles. Walang masama sa paggamit ng ingles dahil ito ang nagsisilbing medium para makausap natin ang mga banyaga mula sa ibang bansa, ngunit tama bang isantabi natin ang ating sariling wika? Tama ba na ni hindi alam ng ating mga anak kung ano ang pandiwa at pang-uri? Tama ba na wala man lang silang alam sa lalawigan kung saan sila nangngaling?

Sa aking sariling pananaw, ang pagkakaroon ng iba’t ibang dialekto ng isang bansa ay hindi hadlang kundi isang elemento para magkaisa ang ating bansa. Bakit? Dahil tayo ay binubuklod ng Wikang Filipino. Sapagkat dahil sa wika at mga dialekto ay nagkakaroon tayo ng interes para kilalanin pa ang isa’t isa. Ano kaya ang ibig sabihin ng ganitong salita sa kanila? Ano kaya ang kanilang ikinabubuhay? Ano kaya ang kanilang mga pinagmamalaking pasyalan? Sino kaya sa mga sikat na personalidad ang lumaki sa lugar na iyon? Ano ang alamat nila? Ano ang kanilang sinaunang kasuotan? Ang listahan ng mga katanungan ay nadaragdagan at ito ang rason kung bakit kahit na tayo’y magkakahiwalay, Ikaw, Ako, Tayo – ay karapat-dapat na tawaging PILIPINO.